Polski    English

Bitwa Warszawska 1920

Pancerna pięść Wojska Polskiego

Gdy w 1919 r. we Francji w Armii Polskiej dowodzonej przez generała Józefa Hallera powstawał pierwszy w historii Wojska Polskiego pułk pancerny, nie istniało polskie słowo na określenie nowego typu broni. Popularny już wtedy Renault FT-17 najbardziej kojarzył się żołnierzom z… czołgającym się smokiem, więc porucznik Władysław Kohutnicki zaproponował: „Nazwijmy go czołgiem!”.
  
Francuski czołg skonstruowany w 1917 roku (stąd jego pełna nazwa techniczna: Renault FT Modéle 1917), produkowany przez spółkę Renault, która została założona 25 lutego 1899 r. jako Société Renault Frères, stał się wzorcem, niemal klasycznym dla wszystkich przyszłych konstrukcji czołgowych powstających w okresie międzywojennym. Liczba 120 pojazdów (z 4000 wyprodukowanych) przekazanych przez Francję Polsce, stawiała nasz kraj w ścisłej czołówce państw posiadających ten nowy rodzaj broni, zwanej z czasem bronią pancerną.
   
Wojna polsko-bolszewicka rozgrywała się na olbrzymich przestrzeniach, na których odniesienie przewagi nad nieprzyjacielem możliwe było jedynie, wykonując wielkie, śmiałe manewry, a walki pozycyjne stanowiły stosunkowo niewielką część zmagań. Charakter działań bojowych sprawił zatem, iż to Polacy po raz pierwszy zastosowali broń pancerną w nowy sposób, jako zwarte jednostki manewrowe, o relatywnie dużej sile ognia. Wzorem stosowanych dotąd zagonów kawaleryjskich przyjęto metodę tak zwanych zagonów pancerno-motorowych. Wspierały one między innymi już operację kijowską (kwiecień–maj 1920 roku), a zwłaszcza zakończony sukcesem zagon na Żytomierz (25 i 26 kwietnia 1920 roku).
  
W Bitwie Warszawskiej (sierpień 1920 roku) wysiłek polskiej broni pancernej wbrew intencjom Naczelnego Wodza i doradców francuskich został rozproszony – 15 sierpnia 1920 roku do decydującej fazy zmagań wszedł praktycznie tylko jeden pluton czołgów Renault FT-17 (5 pojazdów) z 1. Pułku Czołgów, pod dowództwem porucznika Włodzimierza Paczoskiego, który działał w kierunku na Radzymin–Ossów. Polskie czołgi uczestniczyły następnie w ataku na Mińsk Mazowiecki (17 sierpnia 1920 r.).
   
Ale już w czasie operacji nad Niemnem śmiały atak grupy pancerno-motorowej majora Włodzimierza Bochenka na Kowel 11–12 września 1920 roku wszedł do klasycznych kanonów zastosowania broni pancernej!
I chociaż wszystkie te działania były z operacyjnego punktu widzenia jedynie epizodami, to jednak miały wielkie znaczenie dla rozwoju sztuki wojennej, wieszcząc narodziny nowego rodzaju broni, francuski Renault FT-17 zaś stał się prawdziwą pancerną pięścią Wojska Polskiego! 

Wstecz Dalej

Pokaz sprawności czołgów Renault FT, Poznań 1921 r. i 1927 r.
Narodowe Archiwum Cyfrowe (Warszawa)

Czołg Renault FT na froncie
I wojny światowej

Zbiory Rafała E. Stolarskiego
(Warszawa) 

Pokaz sprawności czołgów Renault FT, Poznań 1921 r. i 1927 r.
Narodowe Archiwum Cyfrowe (Warszawa) 

Przekrój czołgu Renault FT-17 (tu model uzbrojony w karabin maszynowy Hotchkiss wz. 14 kal. 7,92 mm)
Internet 

Logo firmy Société Renault Frères z 1919 roku
Internet 

Francuska instrukcja obsługi czołgu
Renault FT z 1919 roku
 i jej polskie tłumaczenie
z 1921 roku

Centralne Archiwum Wojskowe
Warszawa)

NIEZWYKŁA HISTORIA NA SKRÓTY

Wojna polsko-bolszewicka

Zmagania o kresy północno-wschodnie
Walki o Małopolskę Wschodnią
Operacja kijowska 1920

Bitwa Warszawska 1920

Czy musiało dojść do Bitwy Warszawskiej
Bitwa Warszawska 1920
Rzeczpospolita wobec wojny. Armia ochotnicza
Pancerna pięść Wojska Polskiego

Bohaterowie Bitwy Warszawskiej

Bohaterowie Bitwy Warszawskiej 1920
Sojusznicy w Bitwie Warszawskiej 1920
Najeźdźcy w Bitwie Warszawskiej 1920
Duchowni w Bitwie Warszawskiej 1920

Obszar Bitwy Warszawskiej 1920

Miejscowości związane z Bitwą Warszawską
Bitwa o Płock 1920
Wołomin - Radzymin
Ossów 1920 

Kontakt  

Fundacja Niezwykła Historia (The Great Story Foundation) ul. Nowogrodzka 84/86, 02-018 Warszawa

KRS: 0000375992 NIP: 5213595770 REGON: 142796931

e-mail: kontakt@NiezwyklaHistoria.org